Yarın Türk siyasi tarihinin en çalkantılı dönemlerinden biri olan ve toplumsal hafızada derin izler bırakan 2001 ekonomik krizi, yalnızca ekonomik bir çöküş değil, aynı zamanda devlet yönetimindeki çatlakların gün yüzüne çıktığı bir dönüm noktası oldu.
Bu süreci, özellikle 1970’lerdeki siyasi manevralar ve görevleri milletten onay alan hükümetlerin vereceği karar çerçevesinde kanunlar ve yönetmeliklerle, mahkemelerin vereceği kararlara göre mülki ve adli amirin koordinesi ve emirleri çerçevesinde içeride ve dışarıdaki düşmanlarla savaşmak olan silahlı kuvvetlerin ana prensipleri olan emir komutayı ayaklar altına alarak aksini yapmaları.
Yani eğitimini almadıkları sivillerin ve sivillerin içinden çıkan siyasetçilerin görevlerine 27 Mayıs 1960,121 Mart 1971,12 Eylül 1980’deki her biri ülkemize en az yarım asır zaman kaybettiren darbeler gibi 1997’den itibaren aynı şekilde müdahale etmeler ininde etkisiyle 2000’li yılların başındaki yönetimlerin krizlerinin sebep olduğu olumsuzluklarla analiz edilince sıkıntı daha iyi anlaşılır.
19 Şubat 2001 tarihinde gerçekleşen Milli Güvenlik Kurulu toplantısında, 28 Şubatçı destekli dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile Başbakan Bülent Ecevit arasında yaşanan "Anayasa kitapçığı fırlatma" hadisesiyle halihazırda pamuk ipliğine bağlı olan ekonomik dengeleri bir anda altüst etti.
Ancak bu olay, krizin asıl sebebi değil, biriken yapısal sorunların yani o zamana kadar biriken fakat halı altına süpürülen sıkıntıların patlamasına neden olan son kıvılcım oldu.
Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en ekonomik yıkımına sebep olan 21 Şubat 2001 krizi, Türkiye’nin mali yapısındaki kırılganlıkların ve siyasi otorite arasındaki uyumsuzluğun bir neticesinin ete kemiğe bürünmüş haliydi.
O dönemde iş bilmezler tarafından uygulanan ekonomik programlarla, piyasaların güveninin tesis edilememesi, aksine döviz kurları üzerindeki baskıyı artırmıştı.
Gecelik Faizlerin Yükselişi: Krizle birlikte gecelik faizlerin astronomik seviyelere (yüzde 7500 gibi astronomik rakamlara) ulaşması, bankacılık sistemini felç etti.
Sabit kur rejiminden dalgalı kura geçilmek mecburiyetinde kalınmış, Türk lirası bir gecede devasa değer kaybetti.
Kriz sonrası Başbakanlık binası önünde yazar kasa fırlatan esnafın görüntüsü, halkın içine düştüğü geçim derdinin ve öfkenin sembolü haline gelmişti.
KRİZİN ANA SEBEBİ TÜRK SİYASİ TARİHİNİN KARA LEKESİ GÜNEŞ MOTELLE MİLLİ İRADE KARŞITLIĞIDIR
Krizi yöneten kadroların geçmişteki siyasi tercihleri, kamuoyundaki güven erozyonunun temel taşlarından biriydi.
Özellikle 1977 sonrasında Ecevit tarafından bu ülkeye yaşatılana siyaset tarihinin en kara lekesi olan "Güneş Motel" hadisesi gibi siyasi ahlaki tartışmalara yol açan olaylar, milletimiz arasında Türk siyasetinde "pazarlık usulü hükümet kurma" anlayışının bir mirası olarak görüldü.
Bu tür siyasi manevralar, devlet kurumlarının uzun vadeli planlar yapmak yerine kısa vadeli ikbal hesaplarına odaklanmasına sebebiyet verdi.
21 Şubat krizi, Türkiye’de orta sınıfın çökmesine, binlerce iş yerinin kapanmasına ve işsizliğin rekor seviyelere ulaşmasına neden oldu.
Dönemin koalisyon hükümeti, bu mali enkazın altında kalarak krizden sonra 2002 Kasım’ında yapılan ilk genel seçimlerinde siyaset sahnesinden silinirken hükümetin iki ortağı DSP ile ANAP siyasete veda etti.
Bu dönem, devlet yönetiminde şahsi inatlaşmaların ve liyakatten uzaklaşmanın faturasının ne kadar ağır olabileceğini gösteren herkesin mutlaka ders alması gereken milletimizin canın yakan en acı ekonomik sıkıntısına sebep oldu.
Halkın yaşadığı bu büyük mağduriyet, Türk siyasetinde köklü bir değişim ihtiyacını doğurmuş ve takip eden yıllarda siyasi dengelerin tamamen el değiştirmesine zemin hazırlamıştı.
Hafızayı beşerin nisyanla malul olması (geçmişte ki olanların çok çabuk sanki hiç olmamış gibi unutulması) nedeniyle o günleri çabuk unutanlar o dönemdeki 240 Milyar dolarlık gayri safi hasılası olan Türkiye’den 1.5 Trilyon dolara ulaşılan seviyeyi ve bu seviyeye getirenleri akla ziyan şekilde beğenmiyorlar.
Hakkın milletimize bir daha bu sıkıntıları yaşatmaması, yaşatanların ve bu sıkıntılardan kurtararak üstünde oyun kurulan ülkemizi bundan kurtararak bölgemiz ve dünya genelinde oyun kuran hale gelenlerinde unutulmaması dileğiyle.
Cuma’mız mübarek olsun. Rabbim yar ve yardımcımız olsun.
