Aksaray’ın Sosyoekonomik Profili Açıklandı: Türkiye Ortalamasının Gerisinde

Aksaray – 22 Ağustos 2025
Araştırmacı Karis Baker tarafından hazırlanan “Aksaray’ın Sosyoekonomik Görünümü: Mini Rapor Serisi – 1” yayımlandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanan rapor, Aksaray’ın sosyoekonomik yapısını Türkiye ortalamasıyla karşılaştırmalı şekilde ele alıyor. Raporda, özellikle sosyoekonomik seviye (SES), ekonomik göstergeler, işgücü piyasası ve insani gelişmişlik gibi alanlarda detaylı analizler yer alıyor.

Aksaray, SES Endeksinde 81 İl Arasında 72. Sırada

Raporun dikkat çeken verilerine göre Aksaray, Türkiye genelindeki 81 il arasında sosyoekonomik seviye endeksinde 72. sırada yer aldı.

Aksaray’ın SES puanı: 117

Türkiye ortalaması: 133

Aksaray’da düşük ve orta alt gelir gruplarındaki yoğunluk, Türkiye ortalamasının üzerinde.

Alt seviye oranı: Türkiye %18,6 – Aksaray %22,1

En alt seviye oranı: Türkiye %16,7 – Aksaray %22,8

Üst seviye oranı: Türkiye %11,0 – Aksaray %7,28

Bu veriler, ilin kırılgan nüfus gruplarının yoğunluğunu gözler önüne seriyor.

İlçeler Arası Uçurum: Sarıyahşi ve Gülağaç Geri Planda

İlçeler düzeyinde de dikkat çeken farklılıklar mevcut.

Merkez İlçe: En yüksek SES skoruna sahip (123), görece dengeli.

Eskil: 114 puanla orta-üst seviyede güçlü bir konumda.

Sultanhanı: İl ortalamasının üzerinde, 110 puan.

Sarıyahşi: En alt seviye oranı %43,6 ile kırılganlığın en yüksek olduğu ilçe.

Gülağaç: 90 puanla SES açısından en düşük ilçelerden biri.

Kişi Başına Gelirde Artış Var, Ama Türkiye Ortalamasının Gerisinde

Aksaray’ın kişi başına düşen Gayrisafi Yurt İçi Hasılası (GSYH) 2023 yılında 10.653 dolara yükseldi. Türkiye ortalamasının %19,5 gerisinde kalsa da, 2018'de 40. sırada olan Aksaray’ın 2023’te 26. sıraya yükselmesi dikkat çekici bir ekonomik gelişmeye işaret ediyor.

İşsizlik Oranı Düşük, Ama Sıralamada Gerileme Var

Aksaray’ın işsizlik oranı Türkiye ortalamasının altında seyretse de, yıllar içinde sıralamada düşüş gözlemlendi:

2022: %6,7 (9. sırada)

2023: %7,3 (20. sırada)

2024: %7,0 (30. sırada)

Bu tablo, görece düşük işsizlik oranına rağmen ilin rekabetçiliğinin azaldığını gösteriyor.

İnsani Gelişmişlikte En Zayıf Halka: Eğitim

Rapor, Aksaray’ın insani gelişmişlik göstergelerinde özellikle eğitim alanında ciddi sorunlar yaşadığını ortaya koydu.

Eğitim Endeksi (2022): 0,737 puan – Türkiye’de 71. sırada

Yaşam Beklentisi: Türkiye ortalamasının üzerinde

Gelir Endeksi: Ortalama altı, ancak Türkiye sıralamasında görece iyi

Eğitim göstergelerindeki düşük performans, rapora göre Aksaray’ın kalkınmasında en büyük engellerden biri.

Karis Baker şunları söyledi:
“Bu rapor, Aksaray’ın ekonomik ve sosyal göstergelerindeki güçlü ve zayıf yönleri ortaya koyarak, geleceğe dönük politika geliştirme süreçlerine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Özellikle eğitim ve fırsat eşitsizliği alanlarında yapılacak iyileştirmeler, ilin potansiyelini daha da artıracaktır.”

Rapor, TÜİK’in kamuya açık verileri temel alınarak hazırlanmış olup, analiz ve yorumlar yalnızca Karis Baker’a aittir.

Raporun tamamına erişim:
www.karisbaker.com

Basın İletişim:
info@karisbaker.com
Ertan ALBAYRAK: 0534 068 50 68
Alikemal ŞAHİN: 0532 798 20 60